Türkiye’de 2025’te girişimlerin yüzde 48,4’ü hizmet sektöründe faaliyet gösterdi
Türkiye’de geçen yıl faal girişimlerin yüzde 48,4’ü hizmet, yüzde 31,6’sı ticaret, yüzde 12,4’ü sanayi sektörlerinde faaliyet gösterdi.
Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ilişkin sanayi ve hizmet istatistiklerini açıkladı. Açıklanan geçici sonuçlar, Türkiye ekonomisindeki girişimlerin sektörlere göre dağılımı, istihdam, ciro ve üretim değeri açısından önemli veriler ortaya koydu.
Faal girişimlerin yarıya yakını hizmet sektöründe
Geçici sonuçlara göre 2025’te Türkiye’de faal girişimlerin yüzde 48,4’ü hizmet sektöründe yer aldı. Hizmet sektörünü yüzde 31,6 ile ticaret ve yüzde 12,4 ile sanayi sektörü takip etti.
Sektörlerin istihdam içindeki paylarına bakıldığında da hizmet sektörünün öne çıktığı görüldü. Hizmet sektörü toplam istihdamın yüzde 41,2’sini oluştururken, sanayi sektörünün istihdamdaki payı yüzde 26,1 olarak hesaplandı.
Böylece hizmet sektörü, hem Türkiye’de faaliyet gösteren girişimlerin sayısı hem de toplam istihdam içerisindeki ağırlığı bakımından ekonominin önemli unsurlarından biri olmayı sürdürdü.
Ciroda ticaret sektörü ilk sırada
Sektörlerin ciro içerisindeki paylarında ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Ticaret sektörü, yüzde 46,8’lik payla toplam ciroda ilk sırada yer aldı.
Girişimlerin en fazla yer aldığı ve istihdam payı en yüksek olan hizmet sektörünün toplam ciro içerisindeki payı yüzde 17,8 olarak gerçekleşti.
Sanayi sektörünün toplam cirodaki payı ise yüzde 28,5 olarak kayıtlara geçti.
Bu veriler, girişim sayısı ve istihdam açısından hizmet sektörünün öne çıkmasına karşın, ticaret ve sanayi sektörlerinin toplam ekonomik ciro içerisindeki ağırlığının daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
En yüksek üretim değeri imalat sanayisinde
2025 yılında sektörlerin üretim değerlerinde imalat sanayisi açık ara öne çıktı.
Geçen yıl üretim değeri;
İmalatta 27 trilyon 886 milyar lira,
Ticarette 9 trilyon 134 milyar lira,
İnşaatta 7 trilyon 976 milyar lira,
Ulaştırma ve depolamada 6 trilyon 801 milyar lira,
Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında 4 trilyon 422 milyar lira
olarak gerçekleşti.
Özellikle imalat sanayisinin 27 trilyon 886 milyar liralık üretim değeri, Türkiye ekonomisinde üretim faaliyetlerinin ağırlığını ortaya koyan önemli göstergelerden biri oldu.
Büyük işletmeler ciroda daha yüksek pay aldı
Girişimlerin büyüklük gruplarına göre ciro dağılımında da dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı.
Geçen yıl toplam cironun yüzde 34,3’ünü 250 ve üzeri büyüklük grubundaki girişimler oluşturdu.
Cirodaki diğer paylar ise şöyle gerçekleşti:
1-9 çalışan büyüklük grubu yüzde 25,8, 10-49 çalışan grubu yüzde 19,8 ve 50-249 çalışan grubu yüzde 20,1 pay aldı.
İstihdam dağılımında ise daha farklı bir yapı görüldü. Toplam istihdamın yüzde 36,4’ünü 1-9 büyüklük grubu oluşturdu.
Bunu yüzde 27 ile 250 ve üzeri, yüzde 19,6 ile 10-49 ve yüzde 17 ile 50-249 büyüklük grupları takip etti.
Bu veriler, küçük ölçekli girişimlerin toplam istihdamdaki ağırlığını koruduğunu, büyük işletmelerin ise toplam ciro içerisinde önemli bir paya sahip olduğunu gösterdi.
Türkiye’de 4 milyondan fazla aktif girişim bulunuyor
Geçen yıl Türkiye’de aktif girişim sayısı 4 milyon 16 bin 59 olarak gerçekleşti.
Geçici sonuçlara göre 2025 yılında Türkiye ekonomisinde;
Ciro 124 trilyon 816 milyar lira, üretim değeri 71 trilyon 351 milyar lira, faktör maliyetiyle katma değer 22 trilyon 201 milyar lira oldu.
Mal ve hizmetlerin toplam satın alışları ise 108 trilyon 507 milyar lira olarak belirlendi.
Türkiye genelindeki toplam istihdam da 20 milyon 122 bin 817 kişi olarak kayıtlara geçti.
Söz konusu göstergeler, 2025 yılında Türkiye’de faaliyet gösteren milyonlarca girişimin üretim, ticaret ve hizmet faaliyetleriyle ekonominin genel büyüklüğü içerisindeki rolünü ortaya koydu.
İmalat sanayisinde düşük teknoloji faaliyetleri öne çıktı
İmalat sanayisindeki girişimlerin teknoloji yoğunluklarına göre dağılımında ise düşük teknoloji faaliyetlerinin ağırlığı dikkat çekti.
İmalat sanayisindeki girişimlerin yüzde 54,4’ü düşük teknoloji faaliyetlerinde yer aldı.
Bu faaliyetlerde bulunan girişimler, toplam imalat sanayisi istihdamının yüzde 47,9’unu, toplam cironun ise yüzde 35,8’ini oluşturdu.
Veriler, Türkiye’de imalat sanayisinin önemli bir üretim kapasitesine sahip olduğunu gösterirken, aynı zamanda yüksek ve orta-yüksek teknoloji yoğunluklu üretimin artırılması açısından önemli bir potansiyel bulunduğuna işaret etti.
TÜİK’ten geriye dönük seriler için açıklama
Öte yandan TÜİK, sanayi ve hizmet istatistiklerine ilişkin veri setlerinde geriye dönük bazı değişikliklerin yapılacağını bildirdi.
TÜİK, 2009-2024 dönemindeki bazı geriye dönük seriler ile 2025 yılı kesin sonuçlarını aralıkta yayımlayacak.
Bu nedenle açıklanan 2025 verilerinin geçici sonuç niteliğinde olduğu ve kesin sonuçların yayımlanmasıyla birlikte bazı göstergelerde revizyon yapılabileceği belirtildi.
2025’te Türkiye ekonomisinin girişim haritası
2025 yılına ilişkin sanayi ve hizmet istatistikleri, Türkiye’de hizmet sektörünün girişim sayısı ve istihdam açısından öne çıktığını, ticaret sektörünün ciroda lider olduğunu, imalat sanayisinin ise üretim değerinde açık ara ilk sırada bulunduğunu ortaya koydu.
Toplam 4 milyon 16 bin 59 aktif girişimin faaliyet gösterdiği ekonomide, istihdam 20 milyon 122 bin 817 kişi olarak kaydedildi.
71 trilyon 351 milyar liralık üretim değeri ve 124 trilyon 816 milyar liralık ciro, 2025 yılında Türkiye’deki ekonomik faaliyetlerin ulaştığı büyüklüğü gösterirken, imalat sanayisinde düşük teknoloji faaliyetlerinin yüksek payı da önümüzdeki dönemde teknoloji yoğun üretimin artırılmasının önemini ortaya koydu.