🏭 İSO “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2025” Sonuçları Açıklandı
📌 İstanbul Sanayi Odası 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025 Raporu
İstanbul Sanayi Odası, “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2025” sonuçlarını açıkladı.
İstanbul Sanayi Odası (İSO), sanayi sektörünün devler ligini belirleyen ve 1968 yılından bu yana aralıksız yapılan “Türkiye`nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması”nın 2025 yılı sonuçlarını açıkladı. İSO genel merkezi Odakule binası, Fazıl Zobu Meclis Salonu’nda düzenlenen basın toplantısında İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan tarafından 58’incisi açıklanan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması” toplantısına İSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları İrfan Özhamaratlı, Cemal Keleş, İSO Yönetim Kurulu Üyeleri Vehbi Canpolat ve Hüseyin Çetin de katıldı.
📊 İSO Başkanı Erdal Bahçıvan’ın Açıklamaları
İSO Başkanı Bahçıvan büyük bir titizlikle hazırlanan araştırmanın özet sonuçlarını basın mensuplarına şu şekilde aktardı:
Türkiye ekonomisinin üretim gücünü, sanayi şirketlerimizin performansını ve reel sektörümüzün yıllar içindeki dönüşümünü ortaya koyan “İstanbul Sanayi Odası (İSO)-Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması”nın 2025 yılı sonuçlarını açıklamak üzere bir kez daha bir aradayız.
Sizleri İstanbul Sanayi Odası adına, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılarımız Sayın İrfan Özhamaratlı ve Sayın Cemal Keleş ile birlikte sevgi ve saygıyla selamlıyorum.
Bugün kamuoyuyla paylaşacağımız bu araştırma, yalnızca bir şirketler sıralaması değil. Sizlerin de bildiği gibi İSO 500, altmış yıla yaklaşan birikimiyle Türkiye sanayisinin hafızası, ekonomimizin üretim aynası ve reel sektörümüzün en güvenilir check-up’ı niteliğindedir. Basın mensuplarından ekonomistlere, akademisyenlerden araştırmacılara, iş insanlarından kamu yöneticilerine kadar çok geniş bir kesim için İSO 500; reel sektörde üretimin, ihracatın, istihdamın, finansman yapısının, katma değerin ve teknoloji yoğunluğunun yıllar içindeki seyrini izleyebilecekleri büyük bir bilgi hazinesidir.
Başlangıcından günümüze çok kıymetli bir marka haline gelen İSO 500 araştırmamızın temelleri, 1968 yılında 100 şirketi kapsayan ilk çalışmamızla atılmıştı. 1978 yılında kapsamı 300 şirkete çıkarılan bu çalışmayı, 1981 yılından bu yana “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” adıyla kamuoyuna açıklıyoruz. Aradan geçen on yıllar içinde bu araştırma, Türkiye’nin sanayileşme serüvenini adım adım izleyen, şirketlerimizin gelişimini kayıt altına alan ve ekonomi tarihimize ışık tutan saygın bir arşive dönüştü.
📚 Tarihsel Süreç ve Araştırmanın Önemi
Bu nedenle son yıllarda, güncel İSO 500 sonuçlarıyla birlikte, 50 yıl önceki araştırmalarımızı da tıpkı basım olarak sizlerle paylaşmayı çok önemsiyoruz. Çünkü geçmişi bilmeden bugünü doğru okumak, bugünü anlamadan da geleceğe sağlıklı bir perspektifle bakmak mümkün değildir. Bu yıl da sizlere dağıtılan dosyalarda 50 yıl önce, Ağustos 1976’da yayımladığımız araştırmamızın yeniden basımını bulacaksınız. O dönemin üretim yapısı, sanayi kuruluşlarının bölgesel dağılımı, sektörlerin ağırlığı bugünkü tabloyla karşılaştırıldığında, hazine niteliğindeki bu araştırmamızın herkes için çok önemli dersler içerdiği görülecektir.
Elbette bu araştırmanın her yıl aynı titizlikle hazırlanması, büyük bir emeğin sonucudur. Sanayi şirketlerimizden gelen verilerin derlenmesi, analiz edilmesi, doğrulanması ve kamuoyuna güvenilir bir çerçevede sunulması, aylar süren dikkatli bir çalışmayı gerektiriyor.
🌍 2025 Küresel ve Türkiye Ekonomisi
2025 yılı, küresel ekonomide ticaret dengelerinin yeniden sarsıldığı, korumacılık eğilimlerinin güçlendiği ve özellikle Trump yönetiminin tarife adımlarıyla birlikte dünya ticaretinde yeni gerilimlerin yaşandığı bir yıl olarak hafızalara kazındı. Küresel tedarik zincirleri, maliyetler, ihracat pazarları ve rekabet koşulları bu gelişmelerden doğrudan etkilendi.
ABD’de yapay zekâ öncülüğünde artan verimlilik, Avrupa Birliği’nde sınırlı toparlanma ve Çin’in alternatif pazarlara yönelmesi küresel görünümü şekillendirdi.
Türkiye ekonomisi ise 2025’te %3,6 büyüme gösterdi. Sanayi sektörü ise %2,9 büyüme ile ekonominin gerisinde kaldı.
📈 İSO 500 2025 Temel Sonuçlar
💰 Üretimden Satışlar
2025 yılında İSO 500’ün üretimden satışları %28 artışla 11 trilyon 118 milyar TL oldu.
Reel artış: %2,1
📦 İhracat Performansı
Türkiye ihracatı: 273,3 milyar $
İSO 500 ihracatı: 104,7 milyar $
Artış: %8,4
🧾 Karlılık Göstergeleri
Faaliyet kârı: 1 trilyon TL
FAVÖK: 1,81 trilyon TL
Net kâr: sınırlı toparlanma
⚠️ Finansman Baskısı
Finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı:
%84,9
Bu oran, sanayi üzerindeki finansman yükünün devam ettiğini gösterdi.
🏭 Türkiye’nin En Büyük 10 Sanayi Şirketi
🥇 TÜPRAŞ
🥈 Ford Otomotiv
🥉 Star Rafineri
Oyak-Renault
Toyota Otomotiv
Arçelik
TUSAŞ
Türkiye Petrolleri A.O.
ASELSAN
Mercedes-Benz
Savunma sanayi şirketlerinin ilk 10’a girmesi dikkat çekti.
🚀 Teknoloji ve Sanayi Dönüşümü
Düşük teknoloji payı: %33
Yüksek teknoloji: %7,6
AR-GE yatırımlarında artış
Savunma sanayii, yüksek teknoloji dönüşümünde lokomotif rol oynadı.
⚙️ Genel Değerlendirme
2025 yılı İSO 500 verileri, Türkiye sanayisinin:
Üretimde büyüdüğünü 📊
İhracatta güçlendiğini 🌍
Ancak kârlılıkta baskı altında kaldığını ⚠️
Finansman maliyetlerinin yüksek seyrettiğini gösterdi
