Ceyhan Petrol Ticaretinin Üssü Olacak: 3,5 Milyon Varillik Ticaret Merkezi Hedefi
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Ceyhan'ın petrol ve petrol ürünleri ticaretinde uluslararası ölçekte önemli bir merkez haline getirilebileceğini belirterek, bölge için dikkat çeken hedefleri açıkladı.
Bayraktar, “Ceyhan'ı adeta bir Rotterdam yapabiliriz. Ceyhan’ı petrol ve petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin yapıldığı, fiyatlanmasının yapıldığı bir merkeze dönüştürme hedefimiz var. Ceyhan'ı bir petrol ve petrol ürünü ticaret merkezi hâline dönüştürebiliriz.” dedi.
Ceyhan İçin 2,5 Milyon Varillik Potansiyel
Türkiye'nin petrol ticaretinde önemli bir merkez haline gelmesi hedeflenen Ceyhan için 2,5 milyon varillik kapasite potansiyeline dikkat çekildi.
Silopi’den Ceyhan'a gelen boru hatları günde 1,5 milyon varil kapasiteye sahip. Bu kapasite, Türkiye'nin ihtiyacının üzerinde ham petrolü Türkiye'ye getirebilecek seviyede bulunuyor.
Dünyanın günlük petrol ihtiyacının 103 milyon varil civarında olduğunu belirten Bayraktar, dünya ihtiyacının yüzde 1,5'inin her gün buradan Ceyhan'a ve oradan dünya piyasalarına gidebileceğini ifade etti.
Cumhurbaşkanının basın toplantısında ifade ettiği, “Daha kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşması yapmayı hedefliyoruz” sözünün arkasında, bu boru hattının 1,5 milyon varil kapasiteye ulaşmasının yanı sıra, daha ileri aşamada 2,5 milyon varile kadar çıkabilecek bir potansiyelin bulunduğu belirtildi.
Bayraktar ayrıca ikinci proje olarak Silopi-Habur civarındaki boru hattının, Kerkük'e gelen boru hattının Basra'ya kadar uzatılmasını gösterdi.
Türkiye'ye Yıllık 25 Milyar Liralık Gelir
Enerji alanındaki anlaşmaların Türkiye ekonomisine sağlayacağı gelir de dikkat çekti.
1 Ağustos'taki anlaşmayla Irak tarafı, bu hattın kullanımıyla alakalı 750 bin varillik bir taahhüt ile bu boru hatlarından bir kapasiteyi almış oldu.
Bu anlaşmanın Türkiye açısından ekonomik karşılığının ise yıllık yaklaşık 500 milyon dolar, bugünkü ifadeyle neredeyse 25 milyar liralık gelir olduğu belirtildi.
Böylece enerji altyapısının yalnızca petrol akışında değil, Türkiye'nin enerji ticaretinden elde edeceği gelir açısından da stratejik bir önem taşıdığı ortaya konuldu.
Ceyhan Rotterdam Gibi Petrol Ticaret Merkezi Olabilir
Bayraktar, Ceyhan'ın uluslararası ölçekte bir petrol ve petrol ürünleri ticaret merkezi haline getirilmesine yönelik hedefi açık şekilde ortaya koydu.
“Ceyhan'ı adeta bir Rotterdam yapabiliriz. Böyle bir hedefimiz var.” diyen Bayraktar, Ceyhan'ı petrol ve petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin yapıldığı ve fiyatlandığı bir merkez haline dönüştürme hedeflerinin bulunduğunu söyledi.
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı'ndan her gün Ceyhan limanına yaklaşık 550-600 bin varil petrol geldiğini belirten Bayraktar, bölgede ayrıca kullanılmayan 400 bin varillik kapasite bulunduğunu ifade etti.
Bu kapasitenin de eklenmesiyle Ceyhan'a yaklaşık 1 milyon varillik petrolün ulaşabileceği, aşağıdan ise 2,5 milyon varillik kapasitenin gelebileceği belirtildi.
Böylece toplamda 3-3,5 milyon varillik bir ticaret hacminin, yani dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 3-3,5'inin oluşabileceği ifade edildi.
Bayraktar, bölgede petrol ürünlerinin depolandığı alanların da bulunduğuna dikkat çekerek, Ceyhan'ın petrokimya ve rafineri yatırımları için de uygun bir merkez olabileceğini belirtti.
“Ceyhan'ı bu anlamda bir petrol ve petrol ürünü ticaret merkezi hâline dönüştürebiliriz.” dedi.
Kerkük Petrolünde 3 Milyar Varillik Rezerv
Enerji gündeminin önemli başlıklarından biri de Kerkük petrolü oldu.
Sahada 3 milyar varillik bir rezervin olduğu tahmin ediliyor. Türkiye Petrolleri olarak burada yüzde 15'lik bir paya sahip olduklarını belirten Bayraktar, bu payın petrol olarak alınacağını ifade etti.
Kerkük petrolünün Türkiye'nin enerji ticareti ve petrol arzındaki stratejik konumu açısından önem taşıdığı belirtilirken, Türkiye Petrolleri'nin sahadaki yüzde 15'lik payı da dikkat çekti.
Türkiye Arz Güvenliğinde Sıkıntı Yaşamadı
Bayraktar, Türkiye'nin enerji arz güvenliği konusunda son yıllarda kapsamlı bir çeşitlendirme stratejisi ortaya koyduğunu söyledi.
“Ülkemize sadece boru hattıyla doğal gaz tedarik etmeyelim” yaklaşımıyla hareket ettiklerini belirten Bayraktar, aynı zamanda dünyadaki büyük LNG ihracat potansiyelinden yararlanabilmek için altyapıyı 5 kat artıracak yatırımlar yaptıklarını ifade etti.
Bu yatırımlar sayesinde Türkiye'nin Hürmüz krizine rağmen arz güvenliğinde bir sıkıntı yaşamadığını belirten Bayraktar, 2020 pandemi krizine, 2022 Rusya-Ukrayna savaşına ve şimdi Hürmüz krizine rağmen Türkiye'nin petrol, petrol ürünleri, doğal gaz ve elektrikte herhangi bir sıkıntı yaşamadığını söyledi.
Bayraktar, “İnşallah yaşamayacağız.” ifadelerini kullandı.
Doğal Gaz Depolarında Doluluk Yüzde 100
Kış dönemine hazırlıkların yapılması gereken bir döneme girildiğine dikkat çeken Bayraktar, Türkiye'nin doğal gaz depolama kapasitesi hakkında da bilgi verdi.
Avrupa'da doğal gaz depolarının şu anda yüzde 57 civarında dolu olduğunu belirten Bayraktar, Türkiye'nin Tuz Gölü ve Silivri doğal gaz depolarının yüzde 100 doluluk seviyesinde bulunduğunu söyledi.
Hedeflerinin mevcut altyapı yatırımlarına yenilerini eklemek olduğunu belirten Bayraktar, Tuz Gölü'nün kapasitesini artırma hedeflerinin bulunduğunu, Silivri için de benzer çalışmaların planlandığını ifade etti.
Bunun yanı sıra FSRU'lara ilave iki tane daha getirilmesinin hedeflendiğini belirten Bayraktar, önemli yeni yatırım projelerinin bulunduğunu söyledi.
Gabar'da Petrol Üretiminde Rekorlar Geliyor
Türkiye'nin yurt içindeki petrol üretiminde Gabar öne çıkıyor.
Bayraktar, “Üretimimiz artıyor. Her geçen gün bir rekor kırıyoruz Gabar’da.” dedi.
Adı uzun yıllar terörle anılan ve birçok kayıp verilen Gabar'ın bugün önemli bir üretim merkezine dönüştüğünü belirten Bayraktar, bölgede 700 kilometrelik yol ağı yapıldığını ve 3 bin 500'ün üzerinde, çoğunluğu bölgenin gençlerinden oluşan çalışma arkadaşlarıyla birlikte Gabar'ın Türkiye'nin üretim üssü ve petrol merkezi haline geldiğini ifade etti.
Bayraktar, Terörsüz Türkiye gündeminin bu hafta ülkede çok daha yoğun olduğunu, kanunun Meclis'e sevk edildiğini ve birkaç gün içerisinde yasalaşmasını ümit ettiğini belirtti.
Türkiye'nin 2 trilyon dolarlık bir ekonomik değeri harcadığı, binlerce canını verdiği ve uğruna büyük bir mücadele verdiği terörle mücadelede çok önemli bir aşamaya gelindiğini ifade eden Bayraktar, terör olmadığında Türkiye'nin neler yapabileceğinin bir kesitini Şırnak'ta Gabar'da sunduklarını söyledi.
Diyarbakır'da Ankonvansiyonel Petrol Üretimi Deneniyor
Türkiye'nin petrol üretimini artırmaya yönelik çalışmaları yalnızca Gabar ile sınırlı değil.
Bayraktar, Diyarbakır Silvan'da 4 sahada ankonvansiyonel üretim çalışmalarının denendiğini belirtti.
Bu yılın sonuna doğru yatay sondaj ve yatay çatlatma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinin planlandığını belirten Bayraktar, çalışmaların başarılı olması halinde Şırnak'tan daha büyük bir hikâyenin Diyarbakır'da yazılabileceğini söyledi.
Bu çalışmaların başarılı sonuç vermesi halinde Türkiye'nin yurt içindeki petrol üretim kapasitesinin daha da artırılması hedefleniyor.
Türkiye'nin Petrol Üretiminde Hedef 1 Milyon Varil
Türkiye'nin petrol üretiminde uzun vadeli hedef de açıklandı.
Bayraktar, “Biz Türkiye’nin ihtiyacı olan 1 milyon varil petrolü mutlak surette üreteceğiz.” dedi.
Türkiye Petrolleri'nin yurt dışında da büyüyeceğini belirten Bayraktar, Türkiye Petrolleri'nin şu anda yurt içinde ve yurt dışında 330 bin varil petrol ve doğal gaz ürettiğini söyledi.
Hedef ise bu üretimi 2028 yılında 600 bin varile çıkarmak.
Bu hedef doğrultusunda hem Türkiye'deki üretimin artırılması hem de Türkiye Petrolleri'nin yurt dışındaki faaliyetlerinin büyütülmesi planlanıyor.
KKTC'ye 100 Kilometrelik Doğal Gaz Boru Hattı
Türkiye'nin enerji projeleri kapsamında KKTC'ye doğal gaz boru hattı projesi de gündemde.
Bayraktar, Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi'nin Akdeniz'de KKTC'ye doğal gaz boru hattı götürmekle alakalı deniz tabanında araştırma yaptığını belirtti.
Projenin mühendisliği ve yapımının 24 ile 30 ay arasında planlandığını ifade eden Bayraktar, 2-2,5 sene içerisinde 100 kilometrelik doğal gaz boru hattının adaya götürüleceğini söyledi.
Oruç Reis Ekim'de Pakistan'a Gidecek
Akdeniz'deki görevini tamamlamasının ardından Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi'nin Pakistan'a gideceği açıklandı.
Bayraktar, Akdeniz'deki görevin tamamlanmasının ardından Oruç Reis'in Pakistan'da sismik çalışma gerçekleştireceğini belirterek, çalışmanın ekim ayında yapılmasının planlandığını söyledi.
Türkiye'den Suriye'ye Enerji Desteği Artıyor
Türkiye ile Suriye arasında petrol, doğal gaz, elektrik ve madenler alanlarında yoğun bir çalışma yürütüldüğü belirtildi.
Bayraktar, geçtiğimiz yıl 2 Ağustos'ta Türkiye'den Halep'e doğal gaz boru hattının bağlandığını ve şu anda Suriye'ye doğal gaz ihraç edildiğini ifade etti.
Özellikle kuzey Suriye'nin ihtiyaç duyduğu elektriğin uzun zamandır Türkiye tarafından ihraç edildiğini belirten Bayraktar, şimdi bu kapasitelerin artırıldığını söyledi.
Bu kapsamda Birecik-Halep arasında 500 megavatlık elektrik iletim hattının yakın zamanda devreye alınması planlanıyor.
Yeni Nükleer Santrallerde Farklı Model Gündemde
Türkiye'nin yeni nükleer santral projelerinde ise Akkuyu'dan farklı bir model üzerinde çalışıldığı belirtildi.
Bayraktar, bir teknoloji seçimi, iş modeli ve ticari model seçimi yapılacağını söyledi.
Akkuyu'da yüzde 100 Rus yatırımının bulunduğunu ve Türkiye'nin alım garantisi vererek projeyi desteklediğini hatırlatan Bayraktar, Sinop ve Trakya projelerinin bundan biraz daha farklı olabileceğini ifade etti.
Yeni projelerde Türk şirketlerinin pay sahipliği ve hissedarlık yapısında olduğu bir modele doğru gidildiğini belirtti.
Nadir Toprak Elementlerinde 2028 Sonrası Ticarileşme
Türkiye'nin stratejik madenlerinden nadir toprak elementleri konusunda da yeni aşamaya geçiliyor.
Bayraktar, kurulan pilot tesisin yanına şimdi endüstriyel bir tesis kurulacağını ve buranın artık ticarileştirme noktasına geldiğini söyledi.
Türkiye'nin önümüzdeki birkaç ay içerisinde bunun temelini atacağını belirten Bayraktar, 2028'den sonra nadir toprak elementlerinden değer üreten ve gelir üreten bir modele geçileceğini ifade etti.
Bu kapsamda nadir toprak elementlerinin yalnızca ham madde olarak değerlendirilmesinin ötesine geçilerek, ekonomik değer ve gelir sağlayan bir üretim modeline dönüştürülmesi hedefleniyor.
Türkiye'nin Yer Altında 10 Bin Ton Altın Rezervi Bulunuyor
Türkiye'nin altın kaynaklarına ilişkin de dikkat çekici rakamlar paylaşıldı.
Bayraktar, “Toprağın altında 10 bin ton altınımız var; çıkarılabilecek, ekonomik değer olarak üretebileceğimiz altın miktarı bu kadar.” dedi.
Bu miktarın çok önemli bir rakam olduğunu belirten Bayraktar, bugünkü rakamlarla Türkiye'nin yer altında 1,4 trilyon dolarlık bir kaynağının bulunduğunu ifade etti.
Ancak bu kaynağın ekonomik değere dönüşmesi için üretimin gerçekleştirilmesi gerektiğine dikkat çeken Bayraktar, Türkiye'nin altın üretimini ilk etapta 100 tonlara çıkarmak istediğini söyledi.
Türkiye'nin Enerji ve Maden Gündeminde Öne Çıkan Hedefler
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın açıklamalarında Türkiye'nin enerji ve maden alanındaki çok sayıda stratejik hedefi bir arada ortaya konuldu.
Öne çıkan başlıklar şöyle:
Ceyhan: Petrol ve petrol ürünlerinde uluslararası ticaret ve fiyatlama merkezi olma hedefi.
Ceyhan kapasitesi: Toplamda 3-3,5 milyon varillik ticaret potansiyeli.
Silopi-Ceyhan hattı: Günlük 1,5 milyon varil kapasite.
Potansiyel kapasite: 2,5 milyon varile kadar çıkabilecek potansiyel.
Irak anlaşması: 750 bin varillik taahhüt.
Türkiye'nin geliri: Yıllık yaklaşık 500 milyon dolar, yaklaşık 25 milyar TL.
Kerkük: Tahmini 3 milyar varillik rezerv ve Türkiye Petrolleri'nin yüzde 15 payı.
BTC: Ceyhan'a günlük yaklaşık 550-600 bin varil petrol.
Ceyhan'daki kullanılmayan kapasite: 400 bin varil.
Gabar: 700 kilometrelik yol ağı ve 3 bin 500'ün üzerinde çalışan.
Türkiye'nin petrol üretim hedefi: 1 milyon varil.
Türkiye Petrolleri: Mevcut üretim 330 bin varil, 2028 hedefi 600 bin varil.
KKTC doğal gaz hattı: 100 kilometre, hedef süre 24-30 ay.
Suriye elektrik hattı: Birecik-Halep arasında 500 megavat.
Nadir toprak elementleri: 2028 sonrası değer ve gelir üreten modele geçiş hedefi.
Altın: Ekonomik olarak üretilebilecek 10 bin ton kaynak ve ilk etapta 100 ton üretim hedefi.
Ceyhan'dan Altına Türkiye'nin Enerji ve Maden Vizyonu
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın açıklamaları, Türkiye'nin enerji ve maden alanında üretim, ticaret, depolama ve dış kaynaklara erişim kapasitesini birlikte geliştirmeye yönelik hedeflerini ortaya koydu.
Ceyhan'ın 3-3,5 milyon varillik potansiyelle petrol ticaret merkezine dönüştürülmesi, Kerkük petrolünde Türkiye Petrolleri'nin yüzde 15 pay sahibi olması, Gabar'daki üretim artışı, Türkiye'nin petrol üretiminde 1 milyon varil hedefi, doğal gaz depolarındaki yüzde 100 doluluk, KKTC'ye doğal gaz boru hattı, Suriye'ye enerji ihracatı, yeni nükleer santral projeleri, nadir toprak elementlerinin ticarileştirilmesi ve 10 bin tonluk altın kaynağının ekonomiye kazandırılması enerji ve maden gündeminin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
Bakan Bayraktar'ın açıklamalarına göre Türkiye, bir taraftan Ceyhan'ı uluslararası petrol ticaretinde önemli bir merkez haline getirmeyi, diğer taraftan yurt içindeki petrol ve doğal gaz üretimini artırmayı, enerji arz güvenliğini güçlendirmeyi ve stratejik madenlerde katma değerli üretime geçmeyi hedefliyor.
