IEA: Küresel petrol arzı temmuzda günlük 2,4 milyon varil arttı
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol arzının temmuz ayında önceki aya göre günlük 2,4 milyon varil artarak 101,5 milyon varile yükseldiğini açıkladı. Orta Doğu'daki Körfez üreticilerinin çatışmalar sırasında kaybedilen üretimi yeniden devreye almaya devam etmesi, küresel arz artışında belirleyici oldu.
IEA'nın yayımladığı Petrol Piyasası Raporu'na göre, küresel petrol arzındaki yükselişte OPEC+ grubunun üretimindeki artış önemli rol oynadı.
Küresel petrol arzı 101,5 milyon varile yükseldi
Küresel petrol arzı, temmuz ayında önceki aya göre günlük yaklaşık 2 milyon 400 bin varil artış göstererek 101 milyon 500 bin varile ulaştı.
Arzdaki artışta hem OPEC+ ülkelerinin hem de grup dışındaki üreticilerin katkısı görüldü.
Bu dönemde OPEC+ grubunun üretimi günlük 1 milyon 780 bin varil artarak 40 milyon 750 bin varile yükseldi. Söz konusu artış, Karadeniz'deki saldırıların Kazakistan'ın petrol üretimi ve ihracatını sekteye uğratmasına rağmen gerçekleşti.
OPEC+ grubu dışındaki ülkelerin petrol arzı da temmuzda günlük yaklaşık 590 bin varil artarak 60 milyon 750 bin varile çıktı.
Suudi Arabistan ve Rusya üretimini artırdı
OPEC+ içerisindeki üretim artışında başta Suudi Arabistan olmak üzere önemli üreticilerin arzlarını yükseltmesi etkili oldu.
Temmuz ayında Suudi Arabistan'ın petrol üretimi günlük yaklaşık 900 bin varil artarak 8 milyon 240 bin varile ulaştı.
Rusya'nın üretimi ise aynı dönemde günlük yaklaşık 100 bin varil artışla 8 milyon 760 bin varile yükseldi.
Böylece OPEC+ üretimindeki yükseliş, küresel petrol arzının temmuz ayında aylık bazda önemli ölçüde toparlanmasına katkı sağladı.
Körfez'de 8,3 milyon varillik üretim halen devre dışı
Küresel petrol arzında temmuz ayında önemli bir artış yaşanmasına karşın, arz seviyeleri halen geçen yılın altında bulunuyor.
Körfez bölgesinde günlük 8,3 milyon varillik üretimin halen devre dışı olması, küresel arz üzerindeki baskının devam ettiğini gösteriyor.
Bu nedenle toplam küresel petrol arzı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük 6,3 milyon varil daha düşük seviyede gerçekleşti.
Temmuz ve ağustos aylarının başında çatışmaların yeniden şiddetlenmesi ve deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar da üretimdeki toparlanmayı tehdit eden unsurlar arasında yer aldı.
Hürmüz Boğazı petrol arzı için kritik önem taşıyor
IEA'nın değerlendirmesinde Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret akışının yeniden sağlanması petrol piyasalarının geleceği açısından önemli bir varsayım olarak öne çıkıyor.
Hürmüz Boğazı üzerinden ticaret akışının yeniden sağlanmasına yönelik müzakerelerin ilerleyeceği varsayımıyla, küresel petrol arzının bu yıl geçen yıla göre günlük 4,3 milyon varil azalarak ortalama 102 milyon varil seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Bununla birlikte İran ile ABD arasındaki mutabakat zaptının çökmesinin ardından gerilimin yeniden yükselmesi ve Husilerle bağlantılı saldırıların Suudi Arabistan'a ait tankerler ile enerji altyapısını hedef alması, Körfez ülkelerinin üretimi yeniden artırma çabaları açısından risk oluşturuyor.
Küresel petrol arzı tahmini aşağı çekildi
Bölgede yaşanan gelişmeler, IEA'nın küresel petrol arzına ilişkin kısa vadeli beklentilerini de etkiledi.
Yılın üçüncü çeyreğine ilişkin küresel petrol arzı tahmini, geçen ay yayımlanan rapora göre günlük 1,7 milyon varil aşağı yönlü revize edildi.
IEA, küresel petrol arzının bu yıl ortalama günlük 4,3 milyon varil azalmasını, gelecek yıl ise günlük 8,3 milyon varil artarak 110,3 milyon varile ulaşmasını bekliyor.
IEA petrol talebi tahminini aşağı yönlü revize etti
IEA'nın raporunda yalnızca arz tarafındaki gelişmeler değil, küresel petrol talebine ilişkin beklentiler de yer aldı.
Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının uluslararası petrol tedarik zincirlerinde aksamalara yol açması ve yüksek akaryakıt fiyatlarının tüketimi baskılaması nedeniyle IEA, bu yıla ilişkin küresel petrol talebi tahminini geçen ayki rapora göre günlük 510 bin varil aşağı yönlü revize etti.
Buna göre küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük 1,6 milyon varil azalması bekleniyor.
Yüksek akaryakıt fiyatlarının petrol tüketimindeki hızlı toparlanmanın önünde önemli bir engel oluşturduğu belirtilirken, açıklanan teslimat verilerinin talepteki en sert düşüşün geride kalmış olabileceğine işaret ettiği ifade edildi.
Petrol talebinde kasım ayında toparlanma bekleniyor
IEA, bölgedeki gelişmelerin normalleşmeye devam edeceği varsayımıyla küresel petrol talebinin kasım itibarıyla yeniden artış eğilimine girmesini bekliyor.
Çeyreklik bazda değerlendirildiğinde ise petrol talebinde yılın ikinci ve üçüncü çeyreklerinde belirgin düşüşler öngörülüyor.
Buna göre talebin geçen yılın aynı dönemlerine kıyasla:
İlk çeyrekte günlük 860 bin varil artması,
İkinci çeyrekte günlük 4,9 milyon varil azalması,
Üçüncü çeyrekte günlük 2,8 milyon varil azalması,
Son çeyrekte ise günlük 580 bin varil artması
bekleniyor.
Bu tahminler, küresel petrol piyasasında jeopolitik gelişmelerin yanı sıra yüksek enerji maliyetlerinin ve tedarik zincirlerindeki aksamaların talep üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.
2027'de petrol talebi 105,7 milyon varile çıkacak
IEA, 2027 yılına ilişkin petrol talebi beklentisini ise değiştirmedi.
Kuruluş, gelecek yıl küresel petrol talebinin günlük yaklaşık 2 milyon varil artacağını öngörüyor.
Buna göre küresel petrol talebinin 2027 yılında günlük 105 milyon 700 bin varile ulaşması bekleniyor.
Böylece petrol piyasasında 2026 yılında yaşanması beklenen talep daralmasının ardından 2027'de yeniden büyüme dönemine girilmesi öngörülüyor.
